ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪಯಣ ಹಲವು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳನ್ನು ದಾಟಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸ್ವರ್ಣಜಯಂತಿ ಗ್ರಾಮ ಸ್ವರೋಜಗಾರ ಯೋಜನೆ, ಬಳಿಕ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಕಾಯ್ದೆ (MGNREGA) ವರೆಗೆ — ಪ್ರತಿ ಯೋಜನೆಯೂ ತನ್ನ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿತ್ತು.
ಈಗ ಜಾರಿಗೊಂಡಿರುವ “ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ–ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಫಾರ್ ರೋಜ್ಗಾರ್ ಅಂಡ್ ಆಜೀವಿಕಾ ಮಿಷನ್ (ಗ್ರಾಮೀಣ) ಕಾಯ್ದೆ–2025” ಅಥವಾ VB-G RAM G, ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮುಂದಿನ ಹಂತವಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಹಿಂದಿನ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಕೇವಲ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸುವ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ನೋಡುವುದನ್ನು ಮೀರಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಾಧನವಾಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಹೊಸ ರೂಪುರೇಷೆಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಹೊಸ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಅದರ ಚಿಂತನಾ ಬದಲಾವಣೆ. ಹಿಂದಿನ ಉದ್ಯೋಗ ಯೋಜನೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದರೆ VB-G RAM G ಕಾಯ್ದೆ ಉದ್ಯೋಗದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರತಿ ಕೆಲಸದ ದಿನವೂ ಗ್ರಾಮಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉತ್ಪಾದಕ ಆಸ್ತಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿಯನ್ನು 100 ದಿನಗಳಿಂದ 125 ದಿನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಭತ್ಯೆ, ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ವೇತನ ಪಾವತಿ, ನೇರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವರ್ಗಾವಣೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ ಮೊದಲಾದ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗಿರುವ ಜಾಬ್ ಕಾರ್ಡ್ ಹೊಂದಿರುವವರು ಯಾವುದೇ ಅಡಚಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಲಿದ್ದಾರೆ.
2005ರಲ್ಲಿ MGNREGA ಜಾರಿಯಾದ ಸಂದರ್ಭದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದ ಗ್ರಾಮಗಳ ಅಗತ್ಯಗಳೂ ಬದಲಾಗಿವೆ. ಕೇವಲ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಉತ್ಪಾದಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಹವಾಮಾನ ತಾಳ್ಮೆ, ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಹಾಗೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆದಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳು ಈಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು VB-G RAM G ಗುರುತಿಸಿದೆ.
ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಉತ್ಪಾದಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಸ್ತಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವ ಆದ್ಯತೆ. ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆ, ಮೂಲ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಆಧಾರಿತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ತಾಳ್ಮೆ — ಈ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಡಿ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಯೋಜನೆಗಳು, ಪ್ರವಾಹ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಸ್ವಚ್ಛತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಂತಹ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಬದಲಾವಣೆ ತರಬಹುದೆಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ನೀರಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಹಾಗೂ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಬೆಳೆ ನಂತರದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯಮಾವಕಾಶಗಳಿಗೂ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ರೈತರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ ಕಲ್ಪಿಸಬಹುದು.
ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ “ವಿಕಸಿತ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಯೋಜನೆ”ಗಳ ಮೂಲಕ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಮನ್ವಯ ಆಧಾರಿತ ಯೋಜನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಿವೆ. “ಒಂದು ಯೋಜನೆ–ಬಹು ನಿಧಿ” ಎಂಬ ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ವಿಭಜಿತ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಧಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಹಾಜರಾತಿ, ಜಿಯೊ-ಟ್ಯಾಗಿಂಗ್, ಡಿಜಿಟಲ್ ಡ್ಯಾಶ್ಬೋರ್ಡ್ಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠ ಸಾಮಾಜಿಕ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆಡಳಿತ ವೆಚ್ಚದ ಮಿತಿಯನ್ನು 6 ಶೇಕಡೆಯಿಂದ 9 ಶೇಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿರುವುದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.
ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ VB-G RAM G ಕಾಯ್ದೆಯ ದೊಡ್ಡ ಮಹತ್ವ ಅದರ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮರುಪರಿಭಾಷಿಸಲು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಉದ್ಯೋಗ ಯೋಜನೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಡತನ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಈ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಡತನದ ಮೂಲ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
“ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ @2047” ಗುರಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕೇವಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನೆರವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದೆ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ VB-G RAM G, ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿಯಿಂದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಖಾತರಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಭಾರತದ ಹೊಸ ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧ್ಯಾಯವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು.